Αγαπητοί φίλοι και συνεργάτες, με μεγάλη χαρά σας καλωσορίζουμε στο Εργαστήριο Τηλεκπαίδευσης του Τμήματος Πληροφορικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας! Βρισκόμαστε πάντα στη διάθεσή σας και μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας μέσω της σελίδας "Επικοινωνία". Ευχαριστούμε!

Μοντελοποίηση του τρόπου συγγραφής των Ιστορικών Πηγών (στο μάθημα της Ιστορίας Προσανατολισμού)

Τόσο στο διαδίκτυο όσο και σε σχετικά βοηθητικά εγχειρίδια μπορούν να βρεθούν αρκετές ιδέες, τις οποίες οι εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν κατά τη διδασκαλία του τρόπου συγγραφής των ιστορικών πηγών. Η μέθοδος που θα παρουσιαστεί απαιτεί λίγες μόλις διδακτικές ώρες, ενώ τα οφέλη της είναι άμεσα και για όλους τους μαθητές.

Η άμεση διδασκαλία είναι η μετουσίωση του διδακτικού έργου που καλείται να υλοποιήσει ο εκπαιδευτικός, καθώς μπορεί να καταστήσει σαφή, μέσω της μοντελοποίησης και της «φωναχτής σκέψης», τα βήματα που ο ίδιος ακολουθεί, προκειμένου να ολοκληρώσει μια δραστηριότητα που προβληματίζει ή/και δυσκολεύει αρκετούς από τους μαθητές του. Έτσι, ο εκπαιδευτικός μεταβαίνει από το θεωρητικό στο πρακτικό επίπεδο, υποστηρίζοντας το μαθησιακό έργο των μαθητών και καθιστώντας το -παράλληλα- ιδιαιτέρως εύληπτο.

Η συγγραφή των ιστορικών πηγών μπορεί να διδαχθεί ως εξής στο πλαίσιο μίας (τουλάχιστον) διδακτικής ώρας:

  • Ο εκπαιδευτικός θα επιλέξει μία πηγή μικρής έκτασης, ώστε να μπορεί να τη διαχειριστεί εύκολα. Η πηγή αυτή θα αφορά στο μάθημα που έχουν προς εξέταση οι μαθητές.
  • Προτού ξεκινήσει την ανάγνωση της πηγής, θα επιδείξει τον τρόπο με τον οποίο μελετά την εκφώνηση. Πρέπει να επισημάνει τη σπουδαιότητα αυτού του βήματος και του χρόνου που πρέπει να διατεθεί, έως ότου να νιώσει σίγουρος πως ο μαθητής κατάλαβε τι ακριβώς του ζητείται να απαντήσει. Ενδεικτικά, μπορεί να κυκλώσει ημερομηνίες και να υπογραμμίσει λέξεις-κλειδιά από τα ζητούμενα των ερωτημάτων και με μαρκαδόρους υπογράμμισης (διαφορετικών χρωμάτων) να υπογραμμίσει τα ακριβή ερωτήματα. Επίσης, μέσω της «φωναχτής σκέψης», θα δείξει πώς ενεργοποιεί την προϋπάρχουσα ιστορική του γνώση, τι περιμένει να διαβάσει με βάση τα ερωτήματα αυτά αλλά και πού περίπου πιστεύει ότι βρίσκονται οι αντίστοιχες πληροφορίες στο σχολικό εγχειρίδιο.
  • Προχωρώντας στην ανάγνωση της πηγής, θα υπογραμμίσει ημερομηνίες, ονόματα και λέξεις-κλειδιά. Μόλις ολοκληρώσει την αρχική αυτή ανάγνωση, θα επιβεβαιώσει ή θα διαψεύσει (οπότε και θα ανακαλέσει) την επιλογή του ως προς τον εντοπισμό του σχετικού χωρίου από το σχολικό εγχειρίδιο.
  • Κατά τη δεύτερη ανάγνωση της πηγής, θα αξιοποιήσει τους μαρκαδόρους υπογράμμισης που χρησιμοποίησε στην εκφώνηση, προκειμένου να σημειώνει τα χωρία που κρίνει ότι απαντούν στα σχετικά ερωτήματα. Έτσι, το κάθε ερώτημα θα συνδεθεί χρωματικά με τις πληροφορίες που απαντώνται μέσα στην πηγή.
  • Στη συνέχεια, θα επιδείξει τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται, για να εντοπίσει τα χωρία που πρέπει να επικαλεστεί από το σχολικό εγχειρίδιο. Ως οδηγό μπορεί να αξιοποιήσει ονόματα, ημερομηνίες, γεγονότα και γενικές πληροφορίες που είναι ταυτόσημες ή προσομοιάζουν με εκείνες του σχολικού.
  • Σε ένα πρόχειρο χαρτί, ή στον πίνακα, θα δημιουργήσει δύο στήλες. Στην πρώτη στήλη θα σημειώσει συνοπτικά τις πληροφορίες που εντόπισε στην πηγή και στη δεύτερη θα σημειώσει, εξίσου συνοπτικά, εκείνες που εμπεριέχονται στο σχολικό εγχειρίδιο.
  • Στο επόμενο βήμα θα ελέγξει κριτικά ποιες πληροφορίες ταυτίζονται μεταξύ τους, ούτως ώστε, κατά τη συνθετική μέθοδο που θα αξιοποιήσει στο στάδιο της συγγραφής, να τις αναφέρει μία φορά, επισημαίνοντας την ταυτόχρονη παρουσία τους στις δύο πηγές πληροφοριών. Έπειτα, θα επιλέξει για κάθε ερώτημα τη σειρά με την οποία θα παρουσιαστούν, στο δικό του κείμενο, οι πληροφορίες, έχοντας πάντα ως οδηγό τη χρονική ακολουθία των γεγονότων.
  • Ολοκληρώνοντας, θα προβεί στη συγγραφή της πηγής. Θα πρέπει να δείξει τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιήσει το σχεδιάγραμμα -γραφικό οργανωτή- για να γράψει έναν κατάλληλο και σύντομο πρόλογο, τον τρόπο που θα συνθέσει τις πληροφορίες αξιοποιώντας παράλληλα τις κατάλληλες συνδετικές λέξεις, αλλά και τον τρόπο που θα παράγει έναν κατάλληλο επίλογο.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως η αναλυμένη πηγή θα πρέπει να έχει τη δομή, τη συνοχή και τη συνεκτικότητα που παρουσιάζει η αντίστοιχη παραγωγή λόγου στο μάθημα της Έκφρασης-Έκθεσης. Επίσης, πρέπει να επισημανθεί ως ιδιαιτέρως ευεργετική η καθοδηγούμενη πρακτική εξάσκηση των μαθητών μαζί με τον εκπαιδευτικό. Μπορεί ο χρόνος να φαντάζει -για αρκετούς- περιοριστικός, εντούτοις αξίζει να επενδυθεί σε ένα κομμάτι της ύλης που εν πολλοίς ταλανίζει μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Κοινοποίηση:

Αφήστε μια απάντηση

Your email address will not be published.